| About | INTERVIEW WITH SKC |
| Source | STAGE |
| Issue/date | 12/98, Issue 43 |
| Author | JEMPI SAMYN |
submitted by FRANK LANSSENS
submitted by FRANK LANSSENS
|
|
Please
e-mail me if you can provide a translation for this text
|
De definitieve bevestiging van ZITA SWOONDe Antwerpse scene heeft weer eens toegeslagen, dit keer bij monde van Stef Kamil Carlens en zijn Zita Swoon, de groep waarmee hij vriend en vijand vorig jaar al verbaasde met het schitterende live-album 'Sunrise', geschreven voor de gelijknamige film van F.W. Murnau, twee jaar nadat hij met Moondog Jr. die andere parel, 'Everyday I Wear a Greasy Black Feather on My Hat', had uitgebracht. 'I Paint Pictures on a Wedding Dress' (Warner Music Benelux) heet het nieuwe werkstuk en het is opnieuw van hetzelfde, hoogstaande niveau als wat we zo stilaan van Stef, sinds zijn debuut met het mini-album 'Jintro Travels the Word in a Skirt', toen nog met A Beatband in 1993, gewoon zijn.Zijn definitieve afscheid in '96 als bassist van dEUS, de inmiddels tot supergroep uitgegroeide band die hij destijds samen met gitarist Rudy Trouvé, zanger-gitarist Tom Barman, drummer Julle De Borgher en violist Klaas Janszoons hielp opstarten, was voor Stef de enige mogelijkheid om zich ten volle te kunnen bezighouden met Zita Swoon waarin hij een aantal bijzonder getalenteerde multi-instrumentalisten rond zich heeft verzameld: Tomas de Smet op bas, contrabas en percussie, Bjorn Eriksson op dobro, pedal steel, lapsteel, akoestische en elektrische gitaren, contrabas, Rhodes en melodica, Tom Pintens (cfr. Flowers for Breakfast) op elektrische gitaar, syntheziser, clarinet, Rhodes, piano en sampler en Aarich Jespers op drums, percussie en accordeon. Op Aarich na zingen alle groepsleden mee. Zelf speelt Stef (die alle nummers, waarvoor hij - op 'The French Trombone' na - zowel de teksten als de muziek schreef en van lead vocals voorziet) piano, elektrische (op de achterkant van het cd-boekje zie je hem met een prachtige Gibson Firebird) en akoestische gitaar, syntheziser, Rhodes en Farfissa en bedient hij de sampler op 'She = Like Meeting Jesus'. Ook producer Malcolm Burn (o.a. bekend van Daniel Lanois, Patti Smith en Emmylou Harris) speelt op drie nummers mee: elektrische gitaar op '50 Years in Dope Jittery', vocoder en syntheziser-bas op 'She = Like Meeting Jesus' en louter syntheziser-bas op 'Stamina'. Op 'I Paint Pictures on a Wedding Dress' is nog maar eens duidelijk hoe goed deze muzikanten op elkaar ingespeeld zijn. Geen enkele muzikale inspanning is hen teveel, gemakkelijkheidsoplossing zijn aan hen niet besteed en wie tot hier toe dacht Stef Kamil Carlens met z'n stem tot het uiterste te hebben horen gaan, moet maar eens naar deze cd luisteren. 'You ain't heard nothing yet!' HET JUISTE LABEL De muziek die jullie maken is van een dusdanig hoog niveau dat het bijna zonde is om ze zomaar te laten uitkomen op een major label. Ik associeer zulke kwaliteit doorgaans met een independent label... "... waar ze zo zwak wordt gepromoot dat bijna niemand ze te horen krijgt, al kies ik nooit zelf voor een label, laat staan dat ik de beslissing zou genomen hebben om onze muziek door een major te laten uitbrengen. Ik ga gewoon na wie in ons geïnteresseerd is en of de mensen die ons willen tekenen oprecht in ons 'product' geloven. Het heeft geen zin muziek te maken die dan achteraf in handen valt van mensen die mijlenver verwijderd staan van waar je met die muziek naartoe wilt. Stel nu nog dat wij zouden getekend zijn door zo'n klein 'kwaliteits'-label waar ze bv. alles van Zappa, Beefheart en Sun Ra verdelen en waar ze weten dat ik al die artiesten ook geweldig vind en waar ze onze muziek fantastisch vinden, maar waar ze amper tien kilometer verder al niet eens meer zelf zouden kunnen instaan voor een goed verloop van de verdeling, wat zou mij dan hun peptalk opgeleverd hebben? Kijk zelf maar eens na: hoe verdeelt een independent zijn producten? Toch doorgaans via een major? Dat is bijna niet anders mogelijk. Nu moet je dat niet gaan veralgemenen, want zo zwart/wit is de situatie nu ook weer niet. Neem bv. Rudy Trouvé. Die heeft zijn eigen platenfirma opgericht. Die is dus zijn eigen independent. Voor de verdeling doet hij wel een beroep op een aantal grotere labels, meestal independents. Ik heb hem gevraagd hoe hij precies te werk gaat en hij heeft mij uitgelegd dat hij de independents allemaal, een voor een, afgaat tot wanneer hij de mensen gevonden heeft bij wie hij voelt dat zij snappen waar het om gaat. Tot hiertoe is hem dat aardig gelukt: zijn platen worden verkocht in Frankrijk, Duitsland en de rest van Europa. Samen met Michael van Musicness, dat hij een paar maanden geleden verlaten heeft, steekt hij daar ongelooflijk veel tijd en energie in. Denk nu ook niet dat de interesse voor onze nieuwe cd van de platenfirma's uit zo overweldigend was, hoor. Oh ja, veel beloftes in het begin, veel blablabla bij grote platenhuizen, noem maar op, maar echt concrete voorstellen kregen we niet binnen, ook niet van independents, op PIAS na, maar die kan je geen kleine independent meer noemen. Behalve voor het album 'Sunrise', dat in licentie bij PIAS zat, heb ik trouwens altijd bij majors gezeten. Met dEUS en Moondog Jr. was dat bij Island." Zappa kon zich mateloos ergeren aan het feit dat de A&R-mensen bij grote platenfirma's tegenwoordig grotendeels bestaan uit accountants die enkel aandacht hebben voor het verkoopspotentieel van de artiest i.p.v. voor zijn muziek. "Bij Warner hebben ze dan blijkbaar toch mensen die goed naar muziek luisteren en er bovendien nog iets van kennen ook. Ik heb er in ieder geval nog geen seconde spijt van gehad dat ik bij deze major terechtgekomen ben." DUIDELIJKE IDENTITEIT "Dat kan best, maar dat is dan een blind publiek. Op welk label zit bv. Marc Ribot tegenwoordig? Tock ook bij Warner Music? Wie heeft Joni Mitchell en Lou Reed getekend? Warner! Vergeet niet dat het tenslotte om geld draait. Met welke middelen zal je anders je volgende album uitbrengen? 'No money, no next album!' Ik wil nu ook niet beweren dat het bij elke major koek en ei is, maar door de A&R mensen van Warner werd ik vanaf het begin met open armen ontvangen. Ik krijg hier respect en ik geniet 100% artistieke vrijheid. Sterker nog: ik ben hier stukken beter af dan bij Island, de zgn. 'leuke' major die je zou moeten associëren met 'freedom', althans als je merkt dat artiesten zoals Bob Marley en Tom Waits er destijds platen op uitbrachten. Ik herinner mij nog goed: wij hadden toen de keuze tussen Geffen en Island, maar Tom Barman en ikzelf hebben toen geen seconde getwijfeld. Island, het label waaronder al die reggaemuziek verscheen, moest het zijn. Laten we het zo stellen: een independent wekt, vanuit zijn underdog-positie, sympathie, een beetje vergelijkbaar met de oppositie in de politiek." En toch hebben we ze nodig. Zoniet stevenen we nog sneller af op één groot vat steriele mainstream die ons nu al voor het grootste deel door de grote radiozenders uitsluitend wordt geserveerd. Format-radio, weet je wel? "Denk je nu echt dat het zo'n vaart loopt? Er zullen toch altijd mensen blijven rondlopen zoals Eric Smout of Chantal Pattyn, die tenminste nog de moeite doen om actief naar goede muziek te luisteren en er ook in slagen ze op de radio te laten spelen. En het moeten niet altijd underdogs zijn die goeie muziek maken. Kijk maar eens naar wat er destijds met bv. Led Zeppelin of Miles Davis is gebeurd. Ik ben er vast van overtuigd dat het nog steeds voor het grootste deel afhangt van de artiest zelf: zolang die maar goed weet waar hij naartoe wil, speelt het niet echt een grote rol bij welke platenfirma hij terechtkomt. Je hebt natuurlijk wel een groot aantal groepen die wel uit talentvolle muzikanten bestaan, maar die niet precies weten hoe ze nu precies hun videoclip willen, die nog niet eens weten hoe ze hun muziek live moeten spelen, of die slechts over een beperkt repertoire beschikken. Rond zulke groepen wordt dan door de platenfirma een team verzameld dat zich buigt over bv. de keuze van de juiste opnamestudio en producer, het ontwerp van de platenhoes, en nog een tiental andere dingen die door de groepsleden over het hoofd werden gezien. En dan achteraf maar klagen dat ze verkeerd gelabeld worden. Ons hebben ze niet veel vragen moeten stellen: wij hadden al een duidelijke identiteit en die mogen we bij Warner gelukkig bewaren." Op deze cd staan geen instrumentale nummers, en die mis ik wel. "Je hebt blijkbaar pech, want de bonus-cd die bij de eerste, beperkte oplage zat, bevat nogal wat instrumentale songs. Als je ze echt in huis wilt, moet je de dubbel-elpee op vinyl kopen: daar staat al het materiaal van de bous-cd op kant 4. Voor de eigenlijke cd hebben we het aantal songs behoorlijk moeten beperken omdat hij voor een breder publiek bestemd is, maar als je naar een van onze optredens komt, zal je wel merken dat wij een stuk veelzijdiger zijn dan wat er op de cd te horen valt. We hadden natuurlijk best een aantal nummers meer op de cd kunnen plaatsen, maar het is niet omdat het schijfje ruimte biedt voor meer dan 78min., dat je die tijd perse helemaal moet opgebruiken." Wat jullie betreft, vind ik dat nu juist wel. "In dat geval zou ik toch weer het commentaar gekregen hebben dat de cd te lang duurde." STERKE EMOTIES "Een Bellari lampenvoorversterker met zeer goeie microfoons. Die Bellari is hier nog niet echt gekend. Toch geeft hij een uitzonderlijke klank en is hij bovendien zeer goedkoop: 12.000,- BF. (300 Euro) voor 2 kanalen! We hebben hem op deze cd voor alle instrumenten gebruikt. Voor wat de microfoons betreft, hebben we voor sommige nummers een Neuman 67 gebruikt en op een paar andere een Neuman 47. Bij Malcolm Burn, in New Orleans, hebben we geen lampenmicrofoons, maar een Audiotechnica 4.050 gebruikt. Ook dat is een microfoon van een bijzondere hoge kwaliteit, al blijf ik erbij dat die lampenmicrofoons nog altijd een stuk helderder klinken." Wat blijft er van de zanger Stef Kamil Carlens nog over op het einde van 'Song for a Dead Singer' en 'One Perfect Day'? "De songs zijn inderdaad heel emotioneel geschreven, maar het spreekt vanzelf dat, telkens als ik een nummer opnieuw zing, ik er zelden of nooit in slaag dezelfde intensiteit te bereiken als toen ik het voor de eerste keer zong. Stel dat mij dat bij elk nummer toch zou lukken, dan denk ik dat ik na afloop van het concert zodanig uitgeput zou zijn dat ik een hele week zou moeten gaan liggen! Het is levensgevaarlijk telkens opnieuw de oorspronkelijke emoties op te roepen, al kun je je als zanger wel trainen om, enerzijds via de in de melodie gelegde emotie en anderzijds door technische verworvenheid, het gevoel zo getrouw mogelijk te spelen, te acteren. Het vergt wel enig uithoudingsvermogen (cfr. 'Stamina'). Ik heb het er laatst nog met Dirk Roofthoofd (die momenteel met Zita Swoon samenwerkt aan een totaalspektakel met dans, muziek en theater, nvdr.) over gehad en die zegt ook dat een acteur de beste prestaties levert op het ogenblik dat hij erin slaagt volledig in de rol te kruipen die hij speelt, zonder zich nog met beide voeten in z'n eigen persoon te bevinden, maar daar slaagt geen enkele acteur elke avond opnieuw in. De keren dat je dat wel lukt, heb je een magisch optreden, zowel voor jezelf als voor het publiek." Je moet maar eens luisteren naar de manier waarop John Lennon destijds 'Cold Turkey' zong. Zet maar eens een hoofdtelefoon op. Je voelt jezelf bijna door dezelfde hel gaan! "Dat vind ik nu een schitterend voorbeeld van wat ik daarnet heb gezegd. John Lennon slaagde er bijzonder goed in die song met een maximum aan emotie te zingen zonder daarom telkens opnieuw fysiek door die cold turkey te moeten gaan. Daarmee bedoel ik niet dat hij het hele proces stond te faken, want hij had dat gevoel wel degelijk echt meegemaakt, maar hij is er wel in geslaagd het vast te leggen zodat hij de emotie van die hel telkens opnieuw kon oproepen." Op de achterkant van het cd-boekje houdt Bjorn Eriksson een prachtige dobro met een gedeeltelijk houten resonantiekast in z'n handen. "Ja, maar op de cd, althans voor 'The Rabbit Field', gebruikt hij een volledig metalen Continental dobro van bij Hill's. Die heeft hij ooit eens cadeau gekregen, en dan nog van iemand die hij bijna niet kende! Het leek wel een geschenk uit de hemel." Op 'The French Trombone' hoor ik in de intro de stijlen van Captain Beefheart, Marc Ribot en Zoogs Rifft door elkaar gemengd en en circusorgeltje tussenin. "Beefheart is gewoon een planeet apart, die je nooit zult kunnen bereiken, maar waar je enorm veel van krijgt. Bjorn en ikzelf zijn enorme Beefheart-fans. En wat je daar zegt, komt volledig overeen met hoe we die intro wilden. We zijn dus blijkbaar in ons opzet geslaagd." Tenslotte nog dit: wat waren je persoonlijke ervaringen bij de Jazz-studio? "Daar zo snel mogelijk verdwijnen! Dat ligt echter alleen aan mezelf. Het is niet omdat ik verschillende instrumenten bespeel, dat ik daarom automatisch een goeie muzikant ben. Tomas, onze bassist, heeft er een drietal jaar gezeten en die is er heel tevreden over. Aarich, onze drummer, heeft er ook een jaar gezeten. Ik ken veel mensen die er heel veel hebben bijgeleerd. Persoonlijk voelde ik mij daar niet vrij genoeg. Ik ben er bovendien altijd van uit gegaan dat je muziek niet op school kan leren, het moet uit je binnenste komen." |
|
|
|
If you have any additions or amendments, however small, please mail me at zitareviews@mandarinmedia.com and it will included. |
|
|
[Back to the Zita Swoon Homepage]