|
Zita Swoon trok in
het voorjaar naar New Orleans om er dicht bij de oevers van de Mississippi
aan een nieuwe cd te werken, die nu in de winkel ligt. Op I Paint Pictures
on a Wedding Dress komt Stef Kamil Carlens, het excentrieke boegbeeld
van de groep, tot inkeer en tot besluiten: "We zijn, met al onze beschaving,
vervreemd van de echte wereld."
We ontmoeten Stef
Kamil Carlens (28) en twee andere leden van de band op het grasperkje
achter het Antwerpse Cultureel Centrum Luchtbal. Het afzichtelijke blok,
waar je als vzw aan cultuur kan doen, wordt even opgefleurd door een getatoeëerde
jongeman met waperende blonde lokken, die van de laatste nazomderdagen
profiteert om zijn fietsacrobatieën tentoon te spreiden: voeten op
het zadel, rug strak voorovergebogen, handen aan het stuur, opperste concentratie.
Opperste concentratie is ook vereist bij het beluisteren van het nieuwe
Zita Swoon-album I Paint Pictures on a Wedding Dress. Wederom geen
vrijblijvende plaat maar wel één die bol staat van de eerlijke
muzikale emotie en de poëtische beeldspraak. Al hoort Carlens dat
laatste liever niet met zoveel woorden: "Ik wil hier niet als de grote
poëet uitkomen," relativeert hij zichzelf. Wanneer we het interview
afnemen is de ex-bassist van dEUS volop in de weer om samen met
twee Zita Swoon-gezellen, twee dansers en acteur Dirk Roofthooft
een theaterstuk op poten te zetten. De première van het stuk, dat
als werktitel Plage Tattoo meekreeg, vindt plaats in juni '99 op
het Holland-festival in Amsterdam. In het najjaar van '99 volgt er een
tournee door Vlaanderen. Maar tussen oktober en juni wordt plaatsgeruimd
voor Zita Swoon, en voor I Paint Pictures on a Wedding Dress. Een
plaat die al drie woorden minder telt dan zijn fraaie voorganger Everyday
I Wear a Greasy Black Feather on my Hat en smeekt om wat meer uitleg
van de makers. Aan tafel zitten naast Stef ook Bjorn Eriksson (22),
de nieuwe gitarist en drummer Aarich Jespers (26), die zich beiden
tijdens het gesprek op de vlakte houden. Alle drie laten ze een even ontspannen
indruk na.
Oh my lord I must
admit
I don't know how to live my life
I'm trapped inside its mystery
I'm tangled up in its delight
(uit "She=Like Meeting Jesus", het openingsnummer van I Paint Pictures
on a Wedding Dress)
Stef Kamil Carlens:
"She=Like Meeting Jesus" gaat over iemand die geobsedeerd is door zijn
liefde voor een vrouw en dat als een religieuze ervaring beleeft. In z'n
liefde vindt hij verlossing. Hij ziet er een Messias in die God naar hem
gestuurd heeft. Deze strofe blikt terug op zijn bestaan, voor hij
dat geschenk van God kreeg. Hij wist toen nog niet hoe hij zijn leven
moest leiden. Ja, hij kende er de goede en de slechte kanten van, maar
hij wist niet goed wat er mee aan te vangen, tot hij uiteindelijk bijstand,
soul assistance krijgt van hierboven.
Rudy Trouvé, je ex-collega bij deus, bekende dat hij zich samen
met jou ooit bekeerde tot het katholicisme.
Klopt. Het resultaat hiervan, het nummer "Jesus" staat op het tweede album
van Kiss My Jazz. Maar dat heeft niets met deze nieuwe song te
maken... "Jesus" was geschreven in een zatte bui. Een dronken man
ziet de wereld anders.
Zegt bovenstaande strofe ook niet iets over jullie als groep: het mysterie
trachten intact te houden, aangegrepen worden door het leven, maar vaak
ook zoeken en aftasten.
Zo had ik het nog niet bekeken. Ja, ik denk dat wij als groep af en toe
twijfelen maar dat vind ik logisch. Voor mij persoonlijk geldt dat zeker.
Is jullie visie op muziek maken gedurende de voorbije jaren veranderd?
Als we vroeger al een visie hadden... (twijfelt)... Ik denk niet
dat er veel veranderd is. We zijn allemaal een paar jaar ouder. Sommigen
hebben afgehaakt, anderen zijn erbij gekomen. Technisch zijn we enorm
geëvolueerd, maar dat vind ik niet meer dan normaal.
"Ragdoll Blues" stond onder de naam "A Beatband" al op Jintro Travels
the World in a Skirt, jullie eigenlijke debuut-ep. Waarom namen jullie
het opnieuw op?
Op verzoek van de platenfirma. In eerste instantie waren we daar niet
voor te vinden. Toen we het in New Orleans opnieuw probeerden, wilde het
ook absoluut niet lukken. Maar thuis gaven we het nummer een allerlaatste
kans. Intussen was het een uitdaging geworden. Iedereen stond erop gebrand
om er toch nog iets van te maken. Ik was heel blij toen het toch nog lukte.
Uiteindelijk hebben we het nummer zelfs twee keer opgenomen: één
keer voor het album en één keer voor de limited edition
bonus-cd, die de eerste maanden gratis bij de cd zal steken.
Jullie kersverse platenfirma Warner was meteen dubbel tevreden. Er
zou een ware concurrentieslag plaatsgevonden hebben om Zita Swoon een
contract aan te bieden.
Ach, dat viel best mee. Ik zou het erg vinden, mocht er na zoveel jaren
ploeteren niemand in ons geïnteresseerd zijn. We kozen uiteindelijk
voor Warner omdat we daar heel veel enthousiasme aantcoffen... Maar ik
praat niet graag over platenfirma's. Daar heeft een normaal mens toch
niets aan. Dat is iets voor muzikanten onder elkaar...
There's a place
where the dogs go
I don't know if we belong there
But if you've never been there
You should go, you really should go
(uit "The Rabbit Field" over de Konijnewei van 't stad)
Stef: De Konijnewei
in Antwerpen ziet eruit als een braakveld, maar voor de mensen die er
gaan wandelen betekent ze zo veel meer. De Konijnewei is eigenlijk een
park. Er staan wel geen banken maar de mensen komen er tot rust. Ik ga
er vaak wandelen met mijn hond. In "The Rabbit Field" probeer ik die locale
context door te trekken naar de natuur in het algemeen. Ik vraag me af
of wij met al onze beschaving nog wel een plaats vinden in die natuur.
We zijn vervreemd van de echte wereld.
Is je hond al geregistreerd?
De dierenarts heeft het me afgeraden. En daarbij, ik heb helemaal geen
zin om een chipje in mijn hond te laten steken. Een tatoeage tot daar
aan toe maar als zo'n chip er in groeit of zo...
Je verklaarde ooit jullie vroegere groepsnaam Moondog Jr. als volgt:
'In het leven moet je heersen en dienen. De hond is het symbool van de
trouwe volgeling. De maan staat voor de heerser.'
Dat sloeg op onze manier van leven. Het was misschien iets te middeleeuws
uitgedrukt, maar de achterliggende gedachte blijft actueel. Binnen de
groep is iedereen soms dienaar en soms heerser. Ik schrijf niet alléén
de nummers en de arrangmenten... We proberen op een harmonische manier
samen te werken. Dat gaat natuurlijk niet voor elk nummer op. Soms zijn
bepaalde meningen sterker dan andere. Maar ik ben er heilig van overtuigd
dat muziek krachtiger wordt als ze voortspruit uit een intense samenwerking
tussen meerdere personen.
Je werkt momenteel samen met Dirk Roofthooft aan een theaterstuk. Die
zei onlangs in een interview: 'Je kan alleen maar goed vrijen met een
vrouw als je er echt geil op bent. Dat geldt ook voor een filmscenario.'
Die uitspraak lijkt me ook van toepassing te zijn op muziek.
Ik denk het wel, allé... toch op alle goede muziek.
Roofthooft vindt ook dat een acteur heel economisch moet omspringen
met z'n krachten.
Ik denk dat hij bedoelt dat je niet te veel tegelijkertijd mag doen, dat
je beter voor elk project je tijd neemt. Voor elke gedreven muzikant geldt
hetzelfde, zeker bij Zita Swoon.
Is dat misschien iets dat je geleerd hebt uit het verleden?
Ik ben nooit met te veel dingen tegelijkertijd bezig geweest. Vroeger
bepaalden dEUS en Moondog Jr. mijn leven. Maar daar bleef het bij: ik
had niets anders. Enkel toen dEUS veel begon op te treden, ging ik me
vragen stellen. Aan de ene kant wil ik wel constant werken, maar aan de
andere kant geeft het me een veel beter gevoel om de dingen waaraan je
begint ook af te maken. Dat gevoel ontrbrak op een bepaald moment. Begrijp
met niet verkeerd: ik vind dEUS nog steeds een keigoeie groep.
Al die muzikanten benaderen een nummer op hun eigen specifieke manier.
Ik mis die periode eer zeker, maar er is geen weg terug.
Vroger heb je ooit eens laten weten dat je twijfelde of "The Horror
Partyjokes" ten dEUS- of een Moortdog Jr.-nummer was.
De song belandde uiteindelijk op de mini-cd van dEUS "My Sister = My Clock".
Ja..., ik speel alle instrumenten op dat nummer, behalve de drums en alleen
op het einde valt de stem van Tommy [Barman, tp] in. Ik heb er
al vaak over gedacht om dat nummer met Zita Swoon te hernemen. dEUS speelt
het toch nooit.
Bjorn Eriksson: Ik vind het grappig dat je net dat nummer aanhaalt,
ik heb het altijd al zelf willen spelen. Je mag daar niet vies van ijn,
vind ik. Ik zou zelfs andere nummers van dEUS onder handen willen nemen.
Stef: Ik zou doodgraag meer covers brengen. Voor de volgende tournee
heb ik me voorgenomen om er enkele te leren. Ik zou een plaat vol Tom
Waits-covers kunnen opnemen maar dat interesseert me niet. Het gaat
me eerder om de songs dan om de artiesten. Zo zou ik bijvoorbeeld dolgraag
"La Nuit, Je Ment" van de Franse zanger Alain Bashung interpreteren.
Some Mississipi
river took me on that day
...
Stay in my spaceship you command
Don't mind those people who pretend...
To be helping one another
They're just running their own game - oh oh
They're stuck without their fancies - oh oh
They're sick inside their brain - oh oh
(uit "Song for a Dead Singer", de eerste radiosingle uit I Paint Pictures
on a Wedding Dress en een eerbetoon aan de vorig jaar verdronken Amerikaanse
singer-songwriter Jeff Buckley)
Stef: Ik was
enorm aangegrepen door de dood van Jeff Buckley. Nog in dezelfde heb ik
dit nummertje geschreven. De achterliggende boodschap luidt: 'Leef je
eigen leven en let vooral niet op al de egoïsten die rondlopen op
deze aardkloot.' Ik koester een grote bewondering voor Jeff Buckley. Zijn
laatste cd Sweetheart... zit zo vol leven zondex naïef te zijn.
Zijn muziek is zo vindingrijk. Zijn teksten komen van zo diep.
Dat horen we vaak over jouw teksten.
Een tekst blijft voor mij een verlengstuk van mijn leven. Dat lijkt me
overigens de enige goede manier van werken omdat het de enige eerlijke
is. Het zou mij totaal niet interesseren om teksten te schrijven of muziek
te maken waaar ik geen enkele binding mee heb.
...Ik hoop dat je dat met enige nuance opschrijft, want ik wil hier echt
niet de grote poëet uithangen. Ik vind mijn poëie zeker niet slecht
maar, vergeleken met anderen, nog voor veel verbetering vatbaar. Ik lees
graag po&ezie die duidelijk is en dat vind ik bij mezelf niet terug. Ik
moet nog leren duidelijker zijn in mijn teksten.
Kan je een tekst loslaten eens hij klaar is?
Ik denk dat er geen andere mogelijkheid bestaat, je kan er toch geen controle
over blijven houden. Zelfs al zou je anders willen. Zodra je een song
de wereld instuurt, ben je hem definitief kwijt. Ik krijg soms brieven
van mensen uit weet ik waar ter wereld, die mijn teksten bestuderen. Soms
kan ik mezelf er in terugvinden, maar meestal wil ik er niets mee te maken
hebben. Ooit ontving ik een brief van twee meisjes die elk nummer dat
ooit verschenen was in detail besproken hadden. Een andere keer kreeg
ik een verhaal van tien bladzijden gebaseerd op "Ragdoll Blues" in de
bus... Weten dat je een inpiratiebron bent voor andere mensen: dat geeft
je de grootste kick.
Zijn al de producers waarmee je ooit gewerkt hebt een belangrijke inspiratiebron
voor je geweest?
Eric 'Drew' Feldman vond ik veruit de interessantste, omdat hij
me ok als mens aansprak. Hij bezit een heel warme persoonlijkheid. De
anderen [het duo Vermeersch/Vervloesen, Michael Blair, Malcolm Burn,
tp] waren stuk voor stuk heel goede producers, maar konden me persoonlijk
veel minder boeien.
Bjorn: Met Malcolm Burn vlotte het in het begin niet zo
goed. Hij had izjn eigen ideëen over nekele nummers. De meeste songs
heeft hij met veel enthousiasme opgenomen, maar over andere was hij minder
uitgelaten.
Stef: Ach, Malcolm is ne speciale mens. Hoewel we nog een
groot deel van de plaat in de studio in Antwerpen hebben opgenomen, ben
ik tevreden over zijn bijdrage. Als wij gingen slapen bleef hij vaak verder
werken tot vier, vijf uur 's nachts. Het resultaat krgen we dan p de ontbijttafel
te horen. Toen hij ons "Disco" met al z'n geflipte sequences liet beluisteren,
waren we serieus onder de indruk. Malcolm was trouwens de allereerste
producer die me zangcoaching gaf. Maar vooral de magische sfeer die hij
op "Maria" introduceerde, vind ik prachtig.
"About the Successful Emotional Recovery of a Gal Named Maria" bedoel
je?
Ja. Die lange titel is noodzakelijk om dat nummer te begrijpen. Ik vind
het moeilijk om iets heel bondig te verwoorden. OOk over de titel van
de plaat heb ik lang lopen denken. Die moest een beetje mysterieus klinken
en toch aangeven dat er vooral liefdesliedjes op staan. Achteraf bekeken
ben ik heel tevreden met 'I Paint Pictures on a Wedding Dress'.
Het geeft de sfeer van de plaat goed weer.
It may sound kind
of funny
but God he knows it's true
I've been jumping for you honey
like a crazy kangooroo
My heart is flowing over
with orange lemonade
since I saw you honey
I've been hoping for a date
(uit "How Can I Resist Kissing Her on the Cheeks", een nummer uit de limited
edition bonus-cd)
Stef: Een
spontaan, zot liefdesliedje. Het kenmerkt de bonus-cd die veel spontaner
klinkt dan de echte plaat. De nummers die daar op staan hebben we geschreven
en opgenomen in één maand tijd, vlak na het New Orleans-avontuur.
Iedereen mocht ideeën opwerpen. Ik vind die plaat écht keigoed.
Welke rol speelde Bjorn, het nieuwe gezicht van de groep, hierbij?
Een ontzettend belangrijke rol, denk ik. Op de vorige plaat schreef ik
alles alleen, of samen met al de andere leden van de groep. Op I Paint
Pictures on a Wedding Dress staan vijf nummers die wij getweeën
geschreven hebben.
Hoe ben je bij de groep terechtgekomen, Bjorn?
Bjorn: Ik had al eens met Stef samengewerkt toen we filmmuziek
maakten voor L'amant de Maman, een tv-film van Patrice Toye.
Toen speelde ik nog bij Tumbleweed. Op een bepaald ogenblik vroeg
Stef of ik niet in zijn groepje wilde spelen,... en ik vroeg hem of hij
niet in het mijne wilde (lacht).
Stef: Dat laatste heb ik toch maar niet gedaan... Weet je, ik werk
het liefst samen met mensen die ik al een tijdje ken, en die goede vrienden
zijn.
Goede vrienden, okee. Maar heb je binnen een creatieve groep als Zita
Swoon niet ontzettend veel last van botsende ego's?
Absoluut. Er zijn problemen én ego's. Ik zou zelfs durven stellen
dat Zita Swoon teert op ego's. Maar dat is goed. Dat houdt het boeiend.
Een combinatie van sterke ego's leidt naar een sterker resultaat.
I Paint Pictures
on a Wedding Dress ligt nu in de winkel en wordt besproken op p.83. Op
1 nov. treedt Zita Swoon op in de AB-club in Brussel, op 2 nov. in de
balzaal van de Vooruit en op 3 nov. in het Luikse Soundstation. Een tournee
brengt hen in december in de Stadsschouwburg in Mechelen (wo 16), de Antwerpse
Monty (ma 21), de Velinx in Tongeren (di 22), de Cactus-club in Brugge
(za 26), De Kreun in Kortrijk (zo 27) en de AB (ma 28).
|
transcribed by PAUL VAN GORP 
